Verslag lezing Ben Bot 19-02-2016

Verslag lezing Ben Bot 19-02-2016

936
0

Op 19 februari organiseerde NTFF in samenwerking met de Rusland Tafel van de Koninklijke Industrieele Groote Club en de Turkije Tafel van Sociëteit de Witte een lezing met Ben Bot, oud-minister van Buitenlandse Zaken en oud-ambassadeur in Turkije. Ook te gast als spreker was Joris van Bladel, Ruslanddeskundige en militair analist. Locatie was de IGC te Amsterdam. Het thema van de avond was: de relatie tussen Rusland en Turkije, en het Midden-Oosten.

De heer Bot startte zijn lezing met het samenvatten van het Turkse beeld over Rusland: het land wordt gezien als een gevaarlijke beer, waar men continue voor op de hoede moet zijn. Het land is een bedreiging voor Turkije. Vervolgens hield hij het boek ‘Het Nieuwe Turkije’ omhoog, en vroeg zich af of we niet beter kunnen spreken van het ‘Oude Turkije’. Het gaat namelijk op verschillende gebieden niet goed met het land. Als gevolg van teruggetrokken westers kapitaal gaat de economie achteruit en raakt het land steeds meer geïsoleerd. Bot ziet dit als zowel een interessante als een treurige ontwikkeling. Wat er in het westen ook gedacht wordt over Turkije, volgens Bot blijft het een scharnier met het Midden Oosten. Daarom is het land belangrijk voor Europa, we kunnen niet om Turkije heen. De vluchtelingenstroom die de laatste tijd op gang is gekomen is zowel een last als een bonus voor Turkije. De banden met Europa zijn erdoor versterkt, en de onderhandelingen voor toetreding tot de Europese Unie liggen weer open. Er ontstaan dus openingen voor Turkije richting Europa, maar Turkije blokkeert deze vervolgens ook weer. Zo is het slecht gesteld met de persvrijheid, journalisten worden regelmatig bedreigd, waardoor de houding van Europa op negatieve manier verandert.
Ben Bot sloot zijn gedeelte af met de opmerking dat het Midden Oosten momenteel een kruitvat is, en we moeten volgens hem oppassen dat de brand niet overslaat naar het westen.

Vervolgens sprak Joris van Bladel, bij behandelde twee elementen in zijn verhaal. Ten eerste sprak hij over de verstoorde relatie tussen Rusland en Turkije. Het neerhalen van het Russische gevechtsvliegtuig door Turkije is volgens hem een kantelmoment in de Turkse en Russische verhoudingen. Het was een verrassende, maar niet onverwachte gebeurtenis, met verstrekkende gevolgen. Er was al sprake van een periode van oplopende onderhuidse spanningen tussen beide landen. Er was oorspronkelijk een gouden periode van Turkse en Russische betrekkingen toen Erdoğan zich af zonderde van het westen, en een (antiwesterse) partner in Poetin vond. Van Bladel noemt het fenomeen de gebroken spiegels. Het tweede element dat van Bladel bespreekt is de Russische defensie. Deze is volgens hem erg sterk en uitbreid, en dit maakt andere landen zenuwachtig. In het Midden Oosten is er sprake van een militaire ontwikkeling waar de NAVO zich zorgen om maakt. De Russische defensie is op dit moment een dreiging voor het westen, gezien de kwantiteit en aard van de oefeningen die door het leger worden uitgevoerd. Zij zijn tot veel in staat.

Na de bijdrage van Joris van Bladel was het tijd voor vragen uit het publiek.

De vraag kwam voor Ben Bot of Turkije binnenkort of in de toekomst bij de Europese Unie zal komen. Hij is in de huidige situatie niet optimistisch. Turkije voldoet momenteel niet aan de Kopenhagen criteria. Als Bot Erdoğan was zou hij de oorspronkelijke filosofie loslaten, omdat die niet werkt, en teruggaan naar de filosofie van Atatürk die zich richt op het westen. Ook zou hij het land zelf kritisch bekijken, zoals de huidige situatie van de mensenrechten. Europa heeft Turkije nodig, onder andere in verband met het grote leger.

Iemand anders uit het publiek vraagt zich af wat Rusland wil. Volgens Bot wil het land erkenning als grootmacht. Hij hoopt dat Turkije verstandig wordt en de zullen blik richten op het westen. Dan zal hopelijk de Europese Unie dit niet negeren.
Bot spreekt de hoop uit dat Turkije zowel een buffer als ook een brug naar het oosten en de islam zal vormen. Bot betoogt voor een terugkeer naar de filosofie van Atatürk, op de huidige manier kan het land niet verder en zal het zich steeds verder isoleren.

Het was een interessante lezing, met grote belangstelling. De mooie grote zaal in de IGC zat vol met geïnteresseerden. Aansluitend was er een diner in de bibliotheekzaal.